Schots-Gaelisch leren (Scottish Gaelic)

| 10 reacties

Omdat ik dol ben op Schotland en wel hou van een uitdaging, ben ik sinds een tijdje bezig met Schots-Gaelisch (Scottish Gaelic oftewel Gàidhlig) leren. Ik zag namelijk deze TedTalk over dat je in 20 uur van vrijwel alles de basis kunt leren en toen besloot ik dat deze bijzondere taal me wel wat leek. In mijn lievelingsland Schotland heb je namelijk drie officiële talen: Engels, Schots en Schots-Gaelic. Die laatste is een Keltische taal die dan ook sterk verwant is aan het Ierse Gaelic, maar zich toch weer heel anders heeft ontwikkeld. Hij staat helaas op een officiële lijst met bedreigde talen, want zelfs in Schotland spreekt maar zo’n 1 tot 1,5% van de bevolking Gaelic.

Je zou misschien denken – of hopen – dat Schots-Gaelisch lekker verwant is aan het Engels. Ik kan je vertellen: dat valt tegen. Van woorden als thee, kopje en diner (respectievelijk tì, cupa en dinnear) kun je de logica nog wel zien, maar de meeste woorden zijn behoorlijk lastig te herleiden. Tel daarbij op dat de spelling op z’n zachtst gezegd uitdagend is, er geen specifieke woorden voor ja en nee zijn, het werkwoord zijn twee varianten kent en dat je voor de uitspraak flink je best moet doen en je begrijpt: ik heb niet de makkelijkste hobby gekozen. Mocht je nieuwsgierig zijn of zelf Schots-Gaelic willen leren als Nederlander, dan zijn hier mijn tips.Schots-Gaelisch leren als Nederlander, Scottish Gaelic leren, learn Gaelic, welke taal spreken ze in Schotland, Schots leren

Learn Gaelic

Als je een nieuwe taal wil leren, is Duolingo vaak dé plek om te beginnen. Helaas gaat dat voor Schots-Gaelisch nog niet op. Die taal komt – na lang zeuren – pas in de zomer van 2020 beschikbaar op dit talenplatform. Gelukkig is er een heel goede website voor mensen die (beter) Schots-Gaelisch willen leren: LearnGaelic. Hier kun je lesmateriaal vinden voor alle niveaus. Ik focus me hier even op de handigste onderdelen voor beginners. Ik acht de kans dat er zich veel ervaren sprekers van Schots-Gaelisch onder mijn blogpubliek bevinden namelijk vrij klein. (Mocht je nou wel (vloeiend) Gaelic spreken: laat het me vooral weten!)

Mijn favoriet is toch wel de beginnerscursus Schots-Gaelisch. Hierin kun je via 60 lessen heel wat Gàidhlig leren. Ondanks dat het op kinderen is gericht (of juist daarom) vind ik het heel handig werken. In elke les leer je minimaal zes nieuwe woorden in een bepaald thema, en daarna krijg je wat grammatica-les om ze ook in een zin te gebruiken. Dat gaat steeds een stapje verder, dus bij elke nieuwe les heb je ook je kennis uit eerdere lessen nodig.

Ga je op vakantie naar de Schotse Hooglanden en wil je wat woordjes en zinnetjes Scottish Gaelic leren? Dan is dit een heel handig startpunt. Hier zitten geluidsfragmenten voor uitspraak bij!

Verder heb je ook de BBC-serie Speaking our Language. Handig om je uitspraak goed te ontwikkelen, omdat ze veel verschillende sprekers gebruiken en woorden en zinnen vaak herhalen. Dat laatste is echter ook direct hun grootste minpunt, haha. Duurt lá-háááng!

Leuke boeken om Scottish-Gaelic te leren

Alles leuk en aardig met die brave online cursussen (die vaak op kinderen zijn gericht), maar ze leren je toch net iets minder wat óók echt heel handig is: het sex, drugs & rock ’n roll-gedeelte van Schots-Gaelisch. Daarom heb ik The Naughty Little Book of Gaelic in huis gehaald. Kan ik tenminste ook vloeken en over vieze dingen praten als ik weer eens in Schotland ben. Bol.com biedt deze trouwens ook als e-book aan.

Dit boek heb ik zelf niet gekocht (online is toch makkelijker), maar kan je ook goed van pas komen als je op vakantie wil gaan in Schotland: Scottish Gaelic in Twelve Weeks. En ook tof: tweetalige kinderboeken (Gaelic en Engels).

Woordenboek Schots-Gaelisch

Een woordenboek is altijd handig als naslagwerk als je een taal wil leren. Ik heb zelf dit papieren woordenboek Engels-Schots-Gaelisch en vice versa. Google Translate is ook handig om iets op te zoeken, alleen bieden ze voor Schots-Gaelisch (nog) geen uitspraak aan. Redelijk essentieel! Learn Gaelic heeft een iets beperkter online woordenboek, maar wel mét fragmenten voor de uitspraak erbij.

Scottish Gaelic leren via YouTube

Ook op YouTube kun je een aantal leuke video’s vinden om je Schots-Gaelisch te verbeteren. Een van mijn favorieten is Lauren Rhiannon, die een leuke afspeellijst heeft gemaakt met nuttige woorden en zinnen.

Go!Gaelic heeft een aantal korte filmpjes waarin ze op een vrij hoog tempo door woorden heen gaan. Vind ik zelf minder handig om mee te schrijven. Zij werken erg visueel (het is gericht op basisschoolkinderen), waardoor het niet altijd 100% duidelijk is welk woord precies bedoeld wordt.

Op YouTube-gebied verdient caldamac een speciale vermelding. Door hem kan ik Sproet nu hondencommando’s in het Schots-Gaelisch geven. En het werkt nog ook! Niet dat Sproet nu zo’n talenwonder is – ik vermoed dat mijn lichaamstaal en de gebaren die ik maak meer weggeven… Ik vind zijn filmpje echt hilarisch. Op veler verzoek heeft hij nog een vervolg gemaakt, maar daarin moest hij toegeven dat zijn hond nu eenmaal niet zoveel verschillende dingen kan, haha.

Leuke social media-accounts over Scottish Gaelic

The Daily Gael wordt duidelijk gerund door een groep Schotten met humor. Via Scots Gaelic for (Twitter en Instagram) leren ze je actuele woorden en zinnen en delen ze memes met je. Ik ben fan! Op hun site hebben ze trouwens ook nog allerlei film-quotes vertaald in het Gaelic staan. Heel leuk!Schots-Gaelisch leren als Nederlander, Scottish Gaelic leren, learn Gaelic, welke taal spreken ze in Schotland, Schots leren

10 reacties

  1. Wat een gave uitdaging zeg! Leuk dat je dit bent gaan doen. Veel succes.

  2. Super tof! Dit zou ik ook nog wel eens willen doen.. Ik heb wel een tijdje een duolingo Iers gevolgd: ook superleuk!

  3. Wat een uitdaging, ik geloof dat ik het bij de muziek van de streek hou. Ik ga wel even naar duolingo kijken.

  4. Ik krijg het Limburgs al net lekker rollend mijn strot uit, dus hier waag ik mij niet aan… Ooit heb ik wel wat met Japans en Russisch gedaan. Ook van die ‘logische’ talen voor een ‘ollander.

  5. Wat een leuke uitdaging voor om te doen. Best wel moeilijk om te leren. Jij heeft ervaring om te doen. Toch knap dit doet. Heel veel succes ermee om te doen.

  6. Zo leer ik steeds meer Koreaans dankzij de vele Koreaanse drama’s die ik kijk. Ik heb normaliter totaal geen interesse in talen leren, maar dit is toch wel erg leuk. Veel succes gewenst met het leren van Schots!

  7. Wat leuk dat je dit doet! Leuk dat het ook echt een taal met geschiedenis is.

    Ik ben dus Zweeds aan het leren en hoewel daar volgens mij minder geschiedenis aan zit is het toch een leuke manier om jezelf te prikkelen en wat meer kennis op te doen van een andere cultuur. Ik doe het via Duolingo in het Engels en dat is soms wel lastig, want de Engelsen draaien vaak de zinsopbouw om, terwijl het in het Zweeds en Nederlands wel hetzelfde is.

  8. Zo! Dat vind ik best dapper. Maar wel heel leuk! Het is ook wel een fascinerend taaltje.

  9. Wat ontzettend grappig en leuk dat je deze taal aan het leren bent! Ook interessant van die 20-uur… nooit geweten!

  10. Ben wel een paar keer door Schotland gefietst en kan me niet herinneren dat die taal me opviel via plaatsnaamborden of ook maar iemand die het sprak. Later heb ik tijdens een fietstocht door Ierland en Wales daar wel hun Ketische woordenboekjes gekocht. Eigenlijk alleen als souvernier. Op de Ierse TV zag ik wel uitzending in hun Keltisch, maar ook daar heb ik het mensen nooit horen spreken. De enige keer dat ik iets van een dergelijke taal hoorde was in een kroeg in Bala (noord-Wales). In Btretagne (Frankrijk) trof ik plaatsnaamborden in het Keltisch, maar ook daar sprak niemand spontaan die taal. Ooit heb ik lessen Esperanto gehad en achteraf was dat ook zonde van m’n tijd. Met Engels, Spaans, Chinees, Russisch en Arabisch bereik je meer mensen.

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.


CommentLuv badge